این روزها کمتر کسی هست که درباره تکنولوژیهای مرتبط با هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، شرکت openai و… چیزی نشنیده باشد. روز به روز رد پای هوش مصنوعی در زندگی انسانها پررنگتر و تأثیر این تکنولوژی بر جنبههای مخلتف از جمله اقتصاد نمایانتر میشود. در ادامه تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل و بازار کار آنها را بطور کامل مورد بررسی قرار میدهیم و هر آنچه نیاز است در این زمینه بدانید را با شما به اشتراک میگذاریم.
هوش مصنوعی چیست؟
هوش مصنوعی (Artificial Intelligence یا AI) حاصل شبیهسازی فرآیندهای هوش انسانی توسط ماشینها، به ویژه سیستمهای کامپیوتری، است. عمده تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل به دلیل قابلیتهای این تکنولوژی در حوزههای مختلف از جمله سیستمهای خبره، پردازش زبان طبیعی، تشخیص گفتار و بینایی ماشین است.
اگر به دنبال پیدا کردن کار هستید، برای مشاهده جدیدترین آگهیهای شغلی در حوزههای مختلف روی لینک مربوطه کلیک کنید.
طرز کار هوش مصنوعی
در سالهای اخیر هوش مصنوعی توجه بسیاری از افراد را به خود جلب کرده است و بسیاری از محققان به دنبال ارزیابی تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل هستند. کمپانیها و سازمانهایی که از این فناوری در محصولات خود استفاده کردهاند نیز میکوشند درباره نحوه کار آن توضیح دهند. اغلب، آنچه آنها به عنوان AI از آن یاد میکنند تنها زیرمجموعهای از این فناوری، مانند یادگیری ماشین، است.
هوش مصنوعی به سختافزارها و نرمافزارهای تخصصی مختلفی برای نوشتن و آموزش الگوریتمهای یادگیری ماشین نیاز دارد. هیچ زبان برنامهنویسی به تنهایی با هوش مصنوعی برابری نمیکند، اما زبانهایی مانند پایتون، جاوا و سی شارپ برخی از ویژگیهای محبوب توسعهدهندگان هوش مصنوعی را ارائه میدهند.
بطور کلی، سیستمهای هوش مصنوعی با دریافت مقادیر زیادی از دادههای آموزشی برچسبگذاریشده، تجزیه و تحلیل دادهها برای یافتن ارتباطات و الگوها و همچنین استفاده از این الگوها برای پیشبینی وضعیتهای آینده، کار میکنند.
بدین ترتیب، یک ربات چت که چندین متن را به عنوان نمونه ارزیابی کرده است، میتواند یاد بگیرد که چگونه با افراد تعاملات واقعی برقرار کند، یا یک ابزار تشخیص عکس پس از مرور میلیونها نمونه میتواند نحوه تشخیص و توصیف اشیاء درون تصاویر را بیاموزد. تکنیکهای جدید هوش مصنوعی که به سرعت در حال بهبود هستند، میتوانند متن، تصاویر، موسیقی و… تولید کنند. با افزایش قابلیتهای این تکنولوژی، تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل نیز روز به روز بیشتر میشود.
توسعه هوش مصنوعی بر مهارتهای شناختی زیر متمرکز است:
- یادگیری
- استدلال
- خود اصلاحی
- خلاقیت
چرا هوش مصنوعی مهم است؟
تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل غیر قابل انکار است. یکی از دلایل اهمیت بالای این تکنولوژی نیز قابلیتهای آن در تغییر دادن نحوه کار و زندگی انسانها است. در کسب و کارها از هوش مصنوعی بطور موثر برای خودکارسازی (اتوماسیون) وظایف انسانها و کارهایی مانند خدماترسانی به مشتریان، کنترل کیفیت و… استفاده میشود.
در برخی زمینهها هوش مصنوعی میتواند وظایف را بسیار بهتر از انسانها انجام دهد. به ویژه هنگامی که صحبت از وظایف تکراری و با جزئیات زیاد به میان میآید؛ مانند تجزیه و تحلیل تعداد زیادی از اسناد قانونی برای اطمینان از پر شدن صحیح فیلدهای مربوطه. در چنین مواقعی، معمولا ابزارهای هوش مصنوعی کارها را به سرعت و با خطاهای نسبتا کمتری انجام میدهند.
همچنین، هوش مصنوعی به دلیل قابلیت پردازش مجموعه دادههای بسیار بزرگ، میتواند به شرکتها اطلاعات جدیدی درباره اقداماتشان ارائه دهد.
تاثیر هوش مصنوعی بر اقتصاد
بر اساس گزارشهای موسسه بینالمللی مککینزی، در سطح جهانی، تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل و فعالیتهای اقتصادی زیاد خواهد بود. پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰، هوش مصنوعی در ایجاد سرمایهای ۱۳ تریلیون دلاری یا افزایش ۱۶ درصدی تولید ناخالص داخلی (GDP) نسبت به سال ۲۰۲۳ نقش داشته باشد. افزایش تولید ناخالص به دلیل جایگزینی نیروی کار با اتوماسیون و افزایش نوآوری در محصولات و خدمات صورت خواهد گرفت.
همچنین، انتظار میرود تا سال ۲۰۳۰، حدود ۷۰ درصد از شرکتها در ساز و کارهای خود از حداقل یکی از انواع هوش مصنوعی استفاده کنند. در صورتیکه این پیشبینی درست باشد، میتوان هوش مصنوعی را در رده تأثیرگذارترین تکنولوژیهای تاریخ جهان قرار داد.
تأثیرات مثبت هوش مصنوعی بر بازار کار
با ظهور و توسعه فناوریهای مرتبط با هوش مصنوعی، برخی افراد نگران از دست دادن شغلهای خود هستند و برخی دیگر در راستای تقویت مهارتها و پیدا کردن فرصت های شغلی هوش مصنوعی تلاش میکنند. علیرغم اینکه بسیاری از افراد نگاهی منفی به این تکنولوژی دارند، تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل میتواند مثبت باشد. در ادامه برخی تأثیرات مثبت هوش مصنوعی بر بازار کار را مرور خواهیم کرد.
ایجاد شغل
در حالیکه هوش مصنوعی ممکن است جایگزین برخی مشاغل خاص شود، در مقابل، فرصتهای شغلی جدیدی نیز به وجود میآورد. توسعه، راهاندازی و نگهداری تکنولوژیهای مرتبط با هوش مصنوعی به متخصصان ماهر نیاز دارد.
متخصص هوش مصنوعی، دیتا ساینتیست (دانشمند داده) و مهندس یادگیری ماشین تنها تعدادی از شغل های حوزه هوش مصنوعی هستند و بسیاری از افراد به دلیل درآمد رشته هوش مصنوعی یا علاقه داشتن به این حوزه، سراغ آنها میروند.
بیشتر بخوانید: در انتخاب شغل مناسب به چه مواردی باید توجه کنیم؟
افزایش بهرهوری و کارایی
افزایش کارایی نیز به عنوان تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل شناخته میشود. اتوماسیون یا خودکارسازی قدرتگرفته از هوش مصنوعی میتواند کارهای تکراری و پیش پا افتاده را حذف کند و فرصت تمرکز روی فعالیتهای پیچیده و خلاقانهتر را برای نیروی انسانی فراهم کند. هوش مصنوعی با انجام کارهای معمولی، افراد را قادر میسازد تا بهرهوری خود را افزایش دهند، تصمیمات بهتری بگیرند و به دنبال نوآوری باشند.
همکاری بین انسان و هوش مصنوعی
به جای جایگزینی انسانها، هوش مصنوعی این پتانسیل را دارد که تواناییهای آنها را افزایش دهد. با استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی، افراد میتوانند در کنار سیستمهای هوشمند کار کرده و مهارتهای منحصر به فرد حل مسئله، خلاقیت و همدلی خود را با کارایی و قدرت پردازش هوش مصنوعی ترکیب کنند. این همکاری میتواند به نتایج مثبتی ختم شود.
صنایع و فرصت های جدید
یک تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل، ایجاد صنایع و فرصتهای جدید است. هوش مصنوعی صنایع مختلف را متحول کرده و فرصتهای تجاری جدیدی ایجاد میکند. از وسایل نقلیه خودران گرفته تا مراقبتهای بهداشتی شخصیسازیشده، هوش مصنوعی باعث ایجاد نوآوری در کسب و کارهای مختلف میشود.
صنایع نوظهور نیز به نیروی کار با ترکیبی از تخصصهای فنی و مهارتهای انسانی نیاز دارند و فرصتهایی برای کارآفرینی و رشد و توسعه در اختیار افراد قرار میدهند.
تأثیرات منفی هوش مصنوعی بر بازار کار
توسعه استفاده از هوش مصنوعی میتواند در کنار نتایج مثبت، تأثیرات منفی نیز داشته باشد. در ادامه به برخی از اثرات منفی هوش مصنوعی روی بازار کار اشاره میکنیم.
بیکاری
یکی از مهمترین نگرانیهای مرتبط با تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل، بیکاری احتمالی کارگران است. مشاغلی که شامل کارهای تکراری و پیش پا افتاده هستند، مانند دیتا اینتری (ورود داده) و کارهای خط مونتاژ به مرور زمان بطور کاملا اتوماتیک انجام خواهند شد. این مسئله ممکن است به چالشهای اقتصادی و اجتماعی مختلف از جمله بیکاری و نابرابری درآمد منجر شود.
عدم تطابق مهارتها
پیشتر گفتیم که یکی از تأثیرات مثبت هوش مصنوعی بر بازار کار، ایجاد فرصتهای شغلی جدید است. اما مشاغل ایجاد شده ممکن است نسبت به شغل هایی که با هوش مصنوعی از بین میروند به مهارتهای کاملا متفاوتی نیاز داشته باشند. این عدم تطابق برای افرادی که مهارتهای متفاوتی دارند یا مدتها است مهارتهای خود را تقویت نکردهاند، ناخوشایند خواهد بود. برای چنین افرادی، مهارتآموزی یا توسعه مهارتها روشهایی مناسب برای تغییر شغل هستند.
ملاحظات اخلاقی
یک تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل که ممکن است باعث ایجاد دردسرهای فراوانی شود، مربوط به ملاحظات اخلاقی است. همانطور که هوش مصنوعی مسئولیتهای تصمیمگیری بیشتری را بر عهده میگیرد، توجه به مسائل اخلاقی نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند.
سوءگیریهای احتمالی در الگوریتمها یا عدم شفافیت میتواند باعث تولید نتایج تبعیضآمیز شود. اطمینان از به کار بردن دستورالعملهای اخلاقی در رابطه با هوش مصنوعی برای حفظ انصاف و مسئولیتپذیری در بازار کار بسیار مهم است.
تغییر وظایف و مهارتآموزی مجدد
در حالیکه ممکن است برخی مشاغل بطور کامل خودکار شوند، هوش مصنوعی پتانسیل این را دارد که نقشها و وظایف مربوط به برخی از مشاغل دیگر را صرفا تغییر دهد. در چنین مواقعی، فناوریهای مرتبط با هوش مصنوعی کارهای تکراری و پیش پا افتاده را انجام میدهند و کارگران سراغ مسئولیتهای سختتر و مهمتر میروند. با این حال، کارگران باید مهارتآموزی را جدی بگیرند تا بتوانند وظایف جدید خود را انجام دهند.
برای مشاهده موقعیتهای استخدامی جدید روی لینک کلیک کنید.
هوش مصنوعی جایگزین چه شغل هایی نمیشود؟
طرفداران هوش مصنوعی باور دارند فرصتهای جدیدی که این تکنولوژی به وجود میآورد بیشتر از شغلهایی که نابود می کند، خواهند بود. علاوه بر این، بسیاری از مشاغل که نیازمند کارهای تکراری و استدلال نیستند نیز توسط هوش مصنوعی تهدید نمیشوند.
این افراد معتقدند تکنولوژی نمیتواند جایگزین افرادی شود که در این حوزهها فعالیت میکنند و بطور کلی، تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل مختلف مثبت است. البته به نظر میرسد فعلا برای اینکه درباره مثبت یا منفی بودن این تأثیر رأی قطعی صادر کنیم، خیلی زود باشد. در ادامه برخی از شغلهایی که احتمالا توسط هوش مصنوعی مورد تهدید قرار نمیگیرند را معرفی کردهایم.
معلمان
معلمان در فرآیند رشد و تربیت کودکان و نوجوانان نقش مهمی دارند. اغلب، تصمیمات افراد در زمینه تحصیل تا حد زیادی تحت تأثیر یکی از معلمان آنها بوده است. تقریبا غیرممکن به نظر میآید که در آینده، تجربه تدریس کاملا دیجیتالی را داشته باشیم.
وکلا و قضات
این مشاغل نیازمند مهارتهای قوی در مذاکره، تعیین استراتژی و تجزیه و تحلیل هستند. تجربههای شخصی و دانش افراد تأثیر زیادی در این نوع شغلها دارند. برای درک ساز و کارهای پیچیده حقوقی و دفاع از موکل در دادگاه نیز به مهارتهای خاصی نیاز است. همچنین، برای در نظر گرفتن تمام جنبههای مختلف محاکمه و تصمیمگیری نهایی که در سرنوشت یک انسان تأثیر بسزایی خواهد داشت، به قابلیتهای انسانی نیاز است.
مدیران و مدیر عاملان
تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل مدیریتی نیز زیاد نخواهد بود. با اینکه این تکنولوژی میتواند در انجام امور مختلف به مدیران و مدیر عاملان کمک کند، اما مدیریت مستقل تیمها در داخل یک سازمان نیازمند مهارتهای رهبری است. این کار صرفا مجموعهای از رفتارها نیست که بتوان آنها را در قالب کد نوشت و به صورت خطی پردازش کرد.
همچنین، مدیر عامل در تشویق اعضای تیم برای متعهد بودن به اهداف و ارزشهای یک شرکت نقش مهمی دارد. خیلی بعید است که سرمایهگذاران سراغ شرکتی بروند که توسط رباتها یا الگوریتمها مدیریت میشود.
مدیران منابع انسانی
اگرچه هوش مصنوعی به فرآیند استخدام کمک کرده و بررسی رزومهها را بسیار آسانتر و سریعتر میکند، اما مدیران منابع انسانی همچنان وظایف بسیار مهمی را در داخل سازمان بر عهده دارند.
استخدام متخصصان جدید تنها بخشی از وظایف آنها است. مدیران منابع انسانی در یک سازمان موقعیتی کلیدی برای حفظ انگیزه کارکنان، تشخیص زود هنگام علائم نارضایتی و مدیریت این علائم دارند.
روانشناسها و روانپزشکها
تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل حوزه سلامت روان نیز کم خواهد بود. در حال حاضر، به دلیل افزایش تقاضا، از تکنولوژیهای تشخیص چهره برای توسعه هوش مصنوعی در زمینه ارائه پشتیبانی و مشاورههای اولیه استفاده میشود. با این حال، سلامت روان موضوع بسیار حساسی است. برای حمایت از افراد در راستای موفقیت و بهبود جنبههای مختلف زندگی، حضور انسانهایی با مهارت همدلی ضروری است.
جراحان
فناوری در افزایش دقت و صحت تشخیص بیماریها نقش بسیار مهمی داشته است. همچنین، با کمک میکرو رباتیک دقت جراحان هنگام انجام عمل افزایش یافته است. با این حال، جراح بودن مستلزم توانایی برقراری ارتباط با بیمار در سطوح مختلف و در عین حال در نظر گرفتن شرایط و فاکتورهای مختلف است. تجربه، دانش و مهارتهای به دست آمده پس از سالها فعالیت باید در طول یک عمل جراحی به کار برده شوند و هوش مصنوعی توانایی انجام چنین کارهایی را ندارد.
تحلیلگران سیستم کامپیوتری
مهم نیست انسانها تا چه حدی به فرآیندهای اتوماتیک وابسته باشند، در هر حال برای کارهای تعمیر و نگهداری، بهروزرسانی، بهبود، تصحیح و راهاندازی سیستمهای نرمافزاری و سختافزاری پیچیده نمیتوان روی هوش مصنوعی حساب کرد. بدین ترتیب، نمیتوان تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل مرتبط با حوزه تحلیل سیستمهای کامپیوتری را خیلی زیاد دانست.
بررسی قابلیتهای سیستم، کنترل فرآيندها، بهبود زمانبندی و افزایش اتوماسیون تنها بخشی از وظایف یک تحلیلگر سیستم کامپیوتری هستند؛ حرفهای که در سالهای اخیر تقاضای زیادی در بازار کار داشته است.
هنرمندان و نویسندگان
نوشتن، هنری ارزشمند و وابسته به تخیل است. قرار دادن مجموعهای خاص از کلمات با ترتیب درست در یک جمله، کاری چالشبرانگیز است. بنابراین، حتی اگر هوش مصنوعی از نظر فنی بتواند محتوای بیشتر کتابهای جهان به هر سبک و زبانی را درک کند و در نهایت یک کتاب بنویسد، جادو و هیجان خلق یک اثر هنری با کلمات در انحصار انسانها است.
هوش مصنوعی چه شغل هایی را از بین میبرد؟
در بخشهای پیشین تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل را تا حدودی مورد بررسی قرار دادیم. در ادامه با برخی از مشاغلی که به احتمال زیاد با توسعه هوش مصنوعی بصورت خودکار انجام خواهند شد، آشنا میشویم.
مطالب مرتبط: چگونه همکار خوبی برای دیگران باشیم؟
مسئولان خدماترسانی به مشتریان
اغلب تعاملات انسانی مرتبط با خدماترسانی به مشتریان دیگر از طریق تماسهای تلفنی انجام نمیشوند. بسیاری از اوقات، مشتریان با مشکلات مشابهی مواجه میشوند یا سوالات یکسانی در سر دارند. برای پاسخگویی در این زمینهها به هوش هیجانی یا هوش اجتماعی نیاز نیست؛ بنابراین، میتوان از هوش مصنوعی برای پاسخ به سوالات متداول استفاده کرد.
مسئولین پذیرش
در حال حاضر، بسیاری از شرکتها در سراسر جهان از رباتها به عنوان مسئول پذیرش خود استفاده میکنند. تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل این حوزه به دلیل قابلیتهایی مانند مدیریت تماسها حتی بیشتر از قبل شده است. برای مثال، یک هوش مصنوعی به نام ایمی رسپشن ساخته شده که میتواند مهمانان و مشتریان را ببیند، به آنها گوش دهد، منظورشان را متوجه شود و همچنین با آنها صحبت کند.
حسابداران
امروزه بسیاری از شرکتها از اتوماسیون و هوش مصنوعی برای امور حسابداری خود استفاده میکنند. علیرغم اینکه این امور در سیستم حسابداری ابری انجام میشوند، از کیفیت مناسبی برخوردار هستند و امنیت و انعطافپذیری قابل توجهی دارند. با استفاده از الگوریتمهای AI، هوش مصنوعی اطمینان حاصل میکند که دادهها به درستی جمعآوری، ذخیره و تحلیل میشوند. هزینه استفاده از خدمات حسابداری هوش مصنوعی نیز بسیار کمتر از پرداخت حقوق به یک کارمند است.
مطالب مرتبط: همه چیز درباره استخدام
فروشندگان و خردهفروشها
دورانی که شرکتها برای فعالیتهای تبلیغاتی و خردهفروشی به ویزیتور نیاز داشتند، گذشته است. بیشتر تبلیغات نیز در فضاهای آنلاین و شبکههای مجازی انجام میشوند. قابلیتهای بازاریابی که این شبکههای اجتماعی ارائه میدهند، امکان تولید محتوای سفارشی برای انواع مختلف مخاطبان را فراهم میکند.
با توجه به تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل حوزه فروش، امروزه در بسیاری از فروشگاهها در کشورهای مختلف، جایگاهی برای تسویه حساب بدون حضور نیروی انسانی (سلف چک اوت) وجود دارد که نمونه بارز اتوماسیون در حوزه خردهفروشی هستند. با استفاده از تکنولوژی سلف چک اوت، مشتریان کالاهایی که میخواهند بخرند را اسکن کرده و سپس با کار اعتباری یا بصورت آنلاین پول آن را پرداخت میکنند.
سلف چک اوت ممکن است میزان سرقت از فروشگاهها را افزایش دهد، اما حتی در چنین شرایطی هم هزینهها بسیار کمتر از استخدام فروشنده خواهند بود.
محققین و تحلیلگران
حوزههای تجزیه و تحلیل داده و تحقیق در حال حاضر برای سادهسازی فرآیند و شناسایی دادههای جدید بدون کمک انسان از هوش مصنوعی استفاده میکنند.
قدرت پردازش کامپیوترهای مدرن امکان مرتبسازی، برونیابی (پیشبینی نتیجه بر اساس دادههای موجود) و تحلیل کارآمد دادهها را فراهم میکند. با توجه به تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل مرتبط با تجزیه و تحلیل دادهها و تحقیق، ممکن است در آیندهای نزدیک در این حوزه به حضور انسانها هیچ نیازی نباشد.
کارگران انبار
فروش آنلاین بطور پیوسته در حال رشد است و به فرآیندها و سیستمهای خودکاری نیاز دارد که بتوانند ارسال سفارشها را تسهیل کنند. استفاده از هوش مصنوعی و اتوماسیون در انبارها امکان دسترسی آسان به سیستمهای کامپیوتری را برای مکانیابی بستهها و هدایت کارکنان فراهم میکند. هوش مصنوعی در آینده حتی ممکن است برای افزایش ظرفیت حمل و نقل، کارهایی مانند بازیابی و بارگیری کالاها را نیز بصورت مکانیزه انجام دهد.
پذیرهنویسان بیمه
یکی دیگر از شغل هایی که با هوش مصنوعی از بین می روند، پذیرهنویسی بیمه است. معمولا مهمترین کار هنگام ارزیابی میزان ریسک متقاضیان بیمه، تجزیه و تحلیل دادههای موجود و اعمال آنها در مجموعهای از فرمولها یا ساختارها است. اتوماسیون میتواند به راحتی این وظایف را انجام دهد و کمکم برای وظایف پیچیدهتر نیز سازگار شود.
جمعبندی
هوش مصنوعی در هدایت کسب و کارها به سوی رشد و پیشرفت قابلیت بالایی دارد. با افزایش فزاینده استفاده از تکنولوژیهای وابسته به هوش مصنوعی در مشاغل مختلف، بازار کار این مشاغل تغییرات بزرگی را تجربه میکنند. در این مقاله به تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل و بازار کار آنها پرداختیم و گفتیم این تکنولوژی چه مشاغلی را نابود میکند و در مقابل، توانایی حذف کدام مشاغل را ندارد.
منابع: