اگر بهعنوان یک کارجو در حال مطالعه این مقاله هستید، احتمالا هدف شما از کاریابی در تبریز پیدا کردن یک شغل با درآمد بالا است. بااینحال بررسی وضعیت اشتغال تبریز نشان میدهد که برخی از کارجویان، در یافتن شغل در این منطقه دچار مشکل هستند. اگرچه شرکتها و کارخانه های تبریز سهم عمدهای در ایجاد فرصتهای شغلی دارند، اما آمارها از وجود نرخ بیکاری برای فارغ التحصیلان دانشگاهی حکایت دارد.
ازآنجاییکه دانش آموختگان رشتههای مختلف را میتوان ارزشمندترین سرمایههای هر منطقه برای توسعه و رونق اقتصادی در صنایع و بخشهای اقتصادی مختلف دانست، بررسی نرخ بیکاری و میزان اشتغال این گروه از کارجویان دارای اهمیت فراوانی خواهد بود. به همین دلیل در این مقاله، به بررسی و پایش وضعیت نرخ بیکاری و اشتغال در تبریز خواهیم پرداخت.
معرفی شهر تبریز
پیش از بررسی نرخ بیکاری و وضعیت اشتغال تبریز، بهتر است به معرفی شهر تبریز در استان آذربایجان شرقی بپردازیم. تبریز بهعنوان مرکز استان آذربایجان شرقی، یکی از شهرهای بزرگ و پرجمعیت در منطقه شمال غربی ایران است.
شهر تبریز بهعنوان یکی از مراکز اقتصادی در کشور، میزبان بسیاری از شرکتها و واحدهای تولیدی است. بر اساس سرشماری انجامشده در سال 1395، این شهر دارای بیش از 1.500.000 نفر جمعیت بوده است. این آمار شهر تبریز را در فهرست 5 شهر پرجمعیت ایران قرار داده است.
از طرف دیگر شهر تبریز با داشتن منابع طبیعی و جاذبههای تاریخی مختلف، از ظرفیتهای بسیار خوبی برای رشد و توسعه اقتصادی برخوردار است. به شکلی که با بهرهگیری از این منابع و ایجاد فرصتهای استخدام در تبریز، میتوان به رونق فعالیتهای اقتصادی و افزایش سطح درآمد ملی کمک نمود. در ادامه این مقاله ضمن بررسی اقتصاد تبریز، به عوامل موثر بر رشد اقتصادی تبریز نگاهی خواهیم انداخت.
اقتصاد تبریز
فعالیت صنایع سبک و سنگین در شهر تبریز، این شهر را به یکی از قطبهای اقتصادی در کشور تبدیل کرده است. صنایع غذایی، صنایع شیمایی، صنایع فلزی، نساجی، صنعت سیمان، خودروسازی، داروسازی و پتروشیمی، تنها برخی از صنایع فعال در شهر تبریز هستند.
همچنین در شهر تبریز مناطق و شهرکهای صنعتی مختلفی وجود دارند که این مناطق، به رونق اقتصادی و بهبود وضعیت اشتغال تبریز کمک فراوانی کردهاند. شهرک صنعتی سهند آذران، شهرک صنعتی شهید رجایی تبریز، شهرک صنعتی شهید سلیمی و شهرک صنعتی سعیدآباد، برخی از مناطق صنعتی مهم در شهر تبریز هستند.
در کنار فعالیتهای صنعتی در شهرستان تبریز، بخشهای کشاورزی، گردشگری، آموزش و خدمات در این شهرستان موردتوجه فعالان اقتصادی قرارگرفتهاند. اگرچه شهرستان تبریز بیشتر بهعنوان یک منطقه صنعتی در کشور معرفی شده است، اما فعالیتهای صورت گرفته در بخشهای کشاورزی و خدمات در تبریز قابلتوجه هستند.
بهعنوانمثال وجود 44.000 هکتار زمین کشاورزی در شهرستان تبریز، فرصتهای بسیار خوبی را برای بهبود وضعیت اشتغال در این شهرستان فراهم کرده است. موضوعی که موجب شده است تا علاوه بر تولید محصولات زراعی و باغی مختلف در این منطقه، بخشی از فعالیتهای کارخانه های تبریز در ارتباط با صنایع تبدیلی و دامداری صنعتی باشد.
کارخانه های تبریز
از شرکتها و کارخانه های تبریز میتوان به شرکت آبوند تبریز، شرکت زمزم آذربایجان، گروه صنایع غذایی شیرین وطن، کارخانه شونیز و پتروشیمی تبریز اشاره کرد. فعالیت این واحدهای تولیدی و صنعتی نهتنها تأثیر مستقیمی بر وضعیت اشتغال تبریز داشته است، بلکه فرصت بسیار خوبی را برای تولید و صادرات محصولات مختلف فراهم کرده است.
دانش آموختگان و فارغ التحصیلان دانشگاه میتوانند با مراجعه به وبسایت رسمی این شرکتها یا جستجو در آگهیهای استخدامی شهر تبریز در سایت کاربرد، از جدیدترین فرصتهای کار در تبریز برای خانمها و آقایان مطلع شوند. در ادامه، به معرفی برخی از کارخانه های تبریز خواهیم پرداخت.
مطلب مرتبط: راهنمای استخدام و پیدا کردن شغل در تبریز
صنایع غذایی شیرین وطن
یکی از کارخانه های تبریز که در حوزه صنایع غذایی فعالیت دارد، گروه صنایع غذایی شیرین وطن است. این شرکت با بهرهگیری از جدیدترین فناوریهای موجود برای تولید شیرینی و شکلات، محصولاتی مانند بیسکوییت، کیک و پشمک را تولید و روانه بازار میکند.
این شرکت که فعالیت خود را از سال 1381 در تبریز شروع کرده است، یکی از صادرکنندگان نمونه در این منطقه است. برای دریافت جدیدترین آگهیهای استخدامی در این شرکت و سایر کارخانه های تبریز، میتوانید روزانه به سایت کاریابی کاربرد مراجعه کنید.
کارخانه زمزم آذربایجان
یکی دیگر از کارخانه های تبریز در حوزه صنایع غذایی، کارخانه زمزم آذربایجان است. این کارخانه با داشتن سابقه فعالیت بیش از 4 دهه در عرصه صنایع غذایی، یکی از واحدهای تولیدی مهم و تأثیرگذار برای بهبود وضعیت اشتغال تبریز است.
این شرکت با داشتن 17 هکتار زمین و سایت تولیدی، بهعنوان بزرگترین شرکت هلدینگ زمزم ایران محسوب میشود. کارخانه زمزم آذربایجان با کسب عنوان واحد نمونه کیفی در استان آذربایجان شرقی، هماکنون در حوزه تولید آبمعدنی و انواع نوشابه فعالیت دارد.
شرکت فولاد مهر سهند
یکی از بزرگترین تولیدکنندگان پروفیل فولادی و لوله در کشور، شرکت فولاد مهر سهند در تبریز است. کارخانه این شرکت که فعالیت خود را از سال 1388 شروع کرده است، در شهرک صنعتی شهید سلیمی تبریز قرار دارد.
این شرکت در کارنامه خود دارای افتخاراتی همچون صادرات محصولات به بیش از 20 کشور دنیا و عنوان صادرکننده نمونه استانی در سال 1401 است. این شرکت با تولید و صادرات محصولات غیرنفتی مانند میلگرد، ورق و تیرآهن، یکی از مهمترین کارخانه های تبریز در حوزه اقتصادی و اشتغالزایی است.
شرکت پتروشیمی تبریز
شرکت پتروشیمی تبریز با تولید محصولات پلیمری و شیمیایی، یکی از بزرگترین واحدهای صنعتی در تبریز است. این شرکت با تولید محصولاتی نظیر پلی استایرن، استایرن، بنزن و اتیلن، یکی از مهمترین شرکتهای تبریز در صنعت پتروشیمی است.
عوامل موثر بر رشد اقتصادی تبریز
رشد اقتصادی و توسعه صنایع مختلف در شهرهای بزرگی مانند تبریز و مشهد، همواره موردتوجه مسئولان و کارآفرینان بوده است. رشد اقتصادی را میتوان بیانگر دستیابی به خودکفایی و پیشرفت در بخشهای اقتصادی مختلف دانست.
در یک تعریف میتوان رشد اقتصادی را به معنای افزایش تولید محصولات و ارائه خدمات، در مقایسه با یک بازه زمانی در گذشته دانست. معمولا با توجه به تولید ناخالص ملی یا داخلی، نسبت به اندازهگیری رشد اقتصادی یک کشور اقدام میشود.
توجه به رشد اقتصادی در یک منطقه، میتواند ضامن افزایش سطح درآمد ملی و بهبود وضعیت اشتغال در آن منطقه باشد. ازآنجاییکه بهبود وضعیت اشتغال تبریز میتواند به کاهش آسیبهای اجتماعی ناشی از بیکاری جوانان و فارغ التحصیلان دانشگاه کمک فراوانی نماید، بررسی شاخصهای موثر بر رشد اقتصادی تبریز از اهمیت فراوانی برخوردار است.
عوامل مختلفی بر رشد اقتصادی یک منطقه تأثیرگذار هستند. میزان سرمایهگذاریهای صورت گرفته، سرمایه انسانی، تجهیزات و فناوری، برخی از این عوامل هستند. دراینبین سرمایه انسانی و نیروی کار بهعنوان اصلیترین عامل برای ارتقای وضعیت اقتصادی در تبریز، مشهد و… شناخته میشود.
هراندازه تعداد استخدام های جدید تبریز افزایشیافته و افراد بیشتری بتوانند در کارخانه های تبریز مشغول به کار شوند، میتوان رشد اقتصادی بیشتری را برای این منطقه شاهد باشیم. درنتیجه بهبود وضعیت اشتغال تبریز، لزوما به معنای ایجاد فرصتهای کار در تبریز با حقوق بالا نیست.
در حقیقت ایجاد فرصتهای شغلی بیشتر در شهرهای بزرگ و کوچک و توانمندسازی دانش آموختگان دانشگاهی و نیروی کار، میتواند به بهبود وضعیت اشتغال در تبریز کمک فراوانی نماید. بهعنوانمثال با ایجاد فرصتهای کار در تبریز برای خانمها و زنان خانهدار و حمایت از مشاغل خانگی در تبریز، میتوان به افزایش رشد اقتصادی در این منطقه کمک نمود.
مفهوم نرخ بیکاری و اشتغال
ازجمله شاخصهای مهمی که در بررسی وضعیت اشتغال تبریز و شرایط اقتصادی این منطقه موردتوجه قرار میگیرد، شاخصهای نرخ بیکاری، نرخ اشتغال و نرخ مشارکت اقتصادی هستند. نرخ مشارکت اقتصادی به نسبت جمعیت شاغل و بیکار به جمعیت در سن کار اطلاق میشود.
همچنین نسبت جمعیت شاغل به مجموع جمعیت شاغل و بیکار، نرخ اشتغال را ایجاد میکند. در مقابل، نسبت جمعیت بیکار به مجموع جمعیت شاغل و بیکار را نرخ بیکاری مینامند. طبیعی است که هراندازه نرخ اشتغال در تبریز بیشتر باشد، وضعیت اشتغال تبریز مناسبتر خواهد بود.
همچنین هراندازه نرخ بیکاری در این منطقه کمتر باشد، شهر تبریز از وضعیت اشتغال بهتری برخوردار خواهد بود. در ادامه، به بررسی وضعیت اشتغال در تبریز در سالهای اخیر خواهیم پرداخت.
بررسی وضعیت اشتغال تبریز
بر اساس آماری که مرکز آمار ایران از شاخصهای عمده نیروی کار در جمعیت 15 ساله و بیشتر برای تابستان سال 1398 منتشر کرده است، نرخ مشارکت اقتصادی استان آذربایجان شرقی برابر با 46.7 درصد بوده است.
این آمار بیانگر این موضوع است که نرخ مشارکت اقتصادی در این استان در بازه زمانی اعلامشده، بالاتر از میانگین نرخ مشارکت اقتصادی در کشور بوده است. خوب است بدانید که نرخ مشارکت اقتصادی در کشور برای بازه زمانی اعلامشده، برابر با 44.9 درصد است.
در تابستان سال 1399، نرخ مشارکت اقتصادی در کل کشور و در استان آذربایجان شرقی، به ترتیب برابر با 41.8 درصد و 43.9 درصد بوده است. به شکلی که نرخ اشتغال در تابستان این سال در کل کشور و در استان آذربایجان شرقی، به ترتیب برابر با 37.8 درصد و 40.7 درصد بوده است.
همچنین نرخ بیکاری در کشور و در استان آذربایجان شرقی در تابستان سال 1399، به ترتیب برابر با 9.5 درصد و 7.4 درصد بوده است. این آمارها نشان میدهند که شهر تبریز بهعنوان قطب اقتصادی استان آذربایجان شرقی، همواره دارای وضعیت اشتغال مناسبی در سالهای 1398 و 1399 در مقایسه با میانگین کشوری بوده است.
مطالب مرتبط: معرفی کارخانجات تبریز و کسب و کارهای این شهر
وضعیت اشتغال تبریز در 3 سال اخیر
آمارهای اقتصادی در تابستان سال 1400، بیانگر وضعیت مناسب برای اشتغال تبریز هستند. شاخصهای عمده بازار کار در استان آذربایجان شرقی یعنی نرخ مشارکت اقتصادی، نرخ اشتغال و نرخ بیکاری در تابستان 1400، به ترتیب برابر با 42.7 درصد، 39.3 درصد و 7.9 درصد بوده است.
به شکلی که میانگین نرخ بیکاری در استان آذربایجان شرقی در سال 1400، برابر با 7.6 درصد بوده است. این در حالی است که نرخ بیکاری در کشور در همین سال، 9.2 درصد بوده است. بااینحال نرخ بیکاری در این استان از 7.6 درصد در سال 1400، به 8.3 درصد در سال 1401 رسیده است.
همچنین نرخ مشارکت اقتصادی و نسبت اشتغال در سال 1401 در آذربایجان شرقی، به ترتیب برابر با 40.9 درصد و 37.5 درصد است. بر اساس مطلبی که در تاریخ 22 خردادماه 1402 در خبرگزاری مهر منتشر شده است، استاندار آذربایجان شرقی از نرخ بیکاری 7.7 درصد برای این استان سخن گفته است. همچنین نرخ مشارکت اقتصادی در این استان در بهار سال 1402، 43.8 درصد گزارش شده است.
اگرچه نرخ بیکاری در این منطقه بیانگر بیکاری برخی از کارجویان در تبریز است، اما بررسیها از کمبود نیروی کار در کارخانه های تبریز حکایت دارد. موضوعی که نشان میدهد نرخ بیکاری دانش آموختگان و فارغ التحصیلان دانشگاه در تبریز چندان رضایتبخش نیست.
بر اساس مطلبی که در خبرگزاری مهر در تاریخ 27 اسفندماه 1399 منتشر شده است، فارغ التحصیلان دانشگاهی در آذربایجان شرقی، در حدود 25 درصد از بیکاران این منطقه را تشکیل میدهند. همچنین 62% از فارغ التحصیلان دانشگاهی در تبریز در سال 1399، در شغلی نامرتبط با رشته تحصیلی خود مشغول به کار شدهاند.
درنتیجه برای حل مشکل کمبود نیروی کار در تبریز و افزایش اشتغال دانش آموختگان دانشگاه، باید به سمت توسعه صنایع دانشبنیان و تقویت مهارتهای فارغ التحصیلان دانشگاهی حرکت کرد.
جمعبندی
شاخصهای نرخ بیکاری و اشتغال در تبریز، بهعنوان معیارهایی مهم برای سنجش و ارزیابی وضعیت اشتغال تبریز و میزان توسعهیافتگی در این منطقه هستند. در این مقاله ضمن معرفی شهر تبریز و بررسی وضعیت اقتصادی این منطقه، به بررسی نرخ بیکاری و اشتغال در استان آذربایجان شرقی پرداختیم. همچنین با معرفی برخی از کارخانه های تبریز، برخی از مهمترین عوامل موثر بر رشد اقتصادی تبریز را معرفی نمودیم.
منبع: درگاه ملی آمار