ابزارها و فریمورکهای مختلف در پیشرفت حوزه برنامهنویسی نقش مهمی دارند. این ابزارها و فریمورکها به برنامهنویسان کمک میکنند برنامهها را به شکلی مؤثرتر توسعه بدهند و فرآیند انجام کارهای مختلف مرتبط با طراحی، تست و اجرای برنامه را بهبود ببخشند. در این مقاله به معرفی فریم ورک های جاوا و جاوا اسکریپت میپردازیم و همچنین، هر یک از این زبانهای برنامهنویسی، ویژگیها و تفاوتهای آنها را بطور کامل مورد بررسی قرار میدهیم.
آشنایی با جاوا
جاوا (java) یک زبان برنامهنویسی شیءگرا (object-oriented) است که از سال 1995 در اختیار برنامهنویسان قرار گرفته شده و از آن زمان تا کنون، برای توسعه بکاند به کار میرود. در ۴.۷ درصد از وبسایتها از زبان جاوا استفاده میشود و برندهای شناختهشدهای چون لینکدین، Adobe و شبکه Hulu آن را در وبسایتهای خود به کار بردهاند.
بیشتر بخوانید: معرفی زبان برنامه نویسی جاوا، فرصت های کاری و آینده شغلی آن
برای مشاهده آگهیهای استخدام برنامه نویس جاوا در اسنپ میتوانید به لینک مربوطه مراجعه کنید.
از ابزارها و فریم ورک های جاوا بطور گسترده در توسعه اپلیکیشنهای موبایل استفاده میشود. اسپاتیفای و واتساپ، دو مورد از اپلیکیشنهای شناختهشدهای هستند که با استفاده از جاوا توسعه پیدا کردهاند. برخی از ویژگیهای مهم زبان برنامهنویسی جاوا را در ادامه مورد بررسی قرار میدهیم.
- مستقل از پلتفرم: جاوا به برنامهنویسان اجازه میدهد که یک سورسکد را در اپلیکیشنهای موبایل، دسکتاپ و وب استفاده کنند.
- زبان کامپایلری: کد جاوا توسط یک کامپایلر به کدهای ماشین ترجمه میشود. این کدها میتوانند روی هر نوع دستگاهی که ماشین مجازی جاوا (Java Virtual Machine یا به اختصار JVM) روی آن نصب شده باشد، اجرا شوند.
- استاتیک تایپ: برای استفاده از جاوا، برنامهنویسان باید نوع دادههای متغیرهای مورد استفاده در یک برنامه را مشخص کنند. آنها قبل از زمان اجرا بررسی میشوند و از استفاده شدن مقادیر ناخواسته جلوگیری میکنند. بدین ترتیب، کیفیت کد افزایش مییابد.
- چند رشتهای (Multi-threading): رشتههای مختلف در جاوا امکان انجام چندین کار بصورت همزمان را فراهم میکنند. با داشتن این ویژگی، جاوا در عملیاتهای سنگینی که در بیگدیتا، ماشین لرنینگ یا بازیها صورت میگیرند، پاسخگو خواهد بود.
آشنایی با زبان جاوا اسکریپت
جاوا اسکریپت (javascript) یک زبان برنامهنویسی محبوب است که در سال ۱۹۹۵ با هدف تعاملی کردن صفحات وب استاتیک، به وجود آمد. در حال حاضر، جاوا اسکریپت رتبه اول پراستفادهترین زبان برنامهنویسی فرانت اند را در اختیار دارد. امروزه با کمک ابزارها و فریم ورک های جاوا اسکریپت، در ۹۸.۴ درصد وبسایتها، از جمله فیسبوک، یوتیوب و جیمیل، از این زبان استفاده میشود.
- کراسپلتفرم: درست مانند جاوا، جاوا اسکریپت هم مستقل از پلتفرم است و اپلیکیشنهایی که با جاوا اسکریپت توسعه یافتهاند، میتوانند در مرورگرهای مختلف اجرا شوند.
- زبان برنامهنویسی مفسری: جاوا اسکریپت یک زبان برنامهنویسی مفسری است. یعنی، کدهای آن بدون کامپایل شدن در مرورگر اجرا میشوند. با کمک این ویژگی، برنامهنویسان میتوانند کدها را سریعتر تغییر بدهند.
- داینامیک تایپ: منظور از داینامیک تایپ این است که در زبان جاوا اسکریپت، برنامهنویسها مجبور نیستند انواع دادهها را مشخص کنند و این مقادیر حین اجرا مشخص میشوند. این ویژگی باعث میشود جاوا اسکریپت منعطفتر بوده و استفاده از آن نیز آسانتر باشد.
- برنامهنویسی رویدادمحور: جاوا اسکریپت میتواند اقدامات مختلفی چون کلیکها و فشردن کلیدها را پردازش کند و بدین ترتیب برای اپلیکیشنهای مختلفی که برای چت یا استریم ویدیو و… کاربرد داشته و به پاسخ سریع نیاز دارند، قابل استفاده است.
تفاوت جاوا و جاوا اسکریپت
پیش از اینکه سراغ معرفی فریم ورک های جاوا و جاوا اسکریپت برویم، بهتر است تفاوتهای عمدهی این دو زبان برنامهنویسی را مرور کنیم.
سینتکس
ویژگیهای سینتکس میتوانند بر سرعت توسعه و ساختار کد تأثیر بگذارد. مقایسه سینتکس جاوا و جاوا اسکریپت باعث میشود بدانیم کدام زبان انعطافپذیرتر است.
برنامهنویسان حین استفاده از جاوا باید نوع داده را برای هر متغیر اعلام کنند. این رویکرد میتواند زمان برنامهنویسی را تا حد زیادی افزایش دهد. البته، این رویکرد باعث شکلگیری یک پایگاه داده با ساختاری بهتر میشود که با پیشرفت پروژه، نگهداری از آن نیز سادهتر خواهد شد.
در مقابل، حین استفاده از جاوا اسکریپت نیازی به مشخص کردن انواع داده نیست. انعطافپذیری سینتکس جاوا اسکریپت باعث میشود این زبان برنامهنویسی مختصرتر و سریعتر باشد.
نوع اجرای کد
مقایسه کد جاوا با جاوا اسکریپت، هدف استفاده از آنها را مشخص میکند. کدهای جاوا عملیاتی را انجام میدهند که برای کاربران قابل مشاهده نیستند. برای مثال، یک کد جاوا ممکن است عملیاتی مربوط به پایگاه داده را انجام بدهد. این کدها ابتدا مورد بررسی قرار میگیرند تا ایرادهایشان مشخص شود و سپس اجرا میشوند تا اپلیکیشن بهترین عملکرد ممکن را داشته باشد. به همین دلیل، با کمک فریم ورک های جاوا، از این زبان برنامهنویسی برای توسعه اپلیکیشنهای کارآمد بکاند استفاده میشود.
جاوا اسکریپت روی مرورگر اجرا میشود و در ویژگیهایی که کاربران با آنها تعامل دارند، نقش دارد. یکی از بزرگترین تفاوتهای جاوا و جاوا اسکریپت در نوع اجرای کد است. کد جاوا اسکریپت خط به خط و در پاسخ به اقدامات کاربر (مانند کلیک کردن یا تایپ) تفسیر و اجرا میشود. در نتیجه، این زبان برنامهنویسی امکان آپدیتهای پویا را برای وبسایتها و وباپلیکیشنها فراهم میکند. این آپدیتها قابلیت بهبود تجربه کاربری را دارند.
بنابراین، برای اپلیکیشنهایی که داده در آنها از اهمیت بالایی برخوردار است، از زبان برنامهنویسی و فریم ورک های جاوا استفاده میشود و برای اپهایی که به اینترفیس خوبی نیاز دارند، جاوا اسکریپت مورد استفاده قرار میگیرد.
عملکرد
کد جاوا به وسیله ماشین مجازی اجرا میشود و به همین دلیل اپلیکیشنهایی که با این زبان توسعه یافتهاند، سریع لود میشوند. همچنین، این زبان برنامهنویسی با قابلیت چندرشتهای و حذف ویژگیهای بدون کاربرد، عملکرد برنامه را تا حدودی بهبود میبخشد. قابلیت چندرشتهای امکان پردازش موازی دادههای سنگین را فراهم کرده و انجام اقداماتی چون تجزیه و تحلیل، ماشین لرنینگ یا پیشبینی اپلیکیشنها را امکانپذیر میکند.
اپلیکیشنهای جاوا اسکریپت سبکتر هستند و در مرورگرهای تحت وب، سریعتر اجرا میشوند. جاوا اسکریپت میتواند رویدادهای ایجاد شده توسط کاربر را بصورت همزمان پردازش کند. این کار باعث میشود که اپلیکیشنهایی با تعامل همزمان مانند انواع نرمافزارهای چت، بازیهای آنلاین یا پلتفرمهای استریم، سریع لود شوند.
منظور از فریمورک، کتابخانه و ابزار در برنامهنویسی چیست؟
ابزار، کتابخانه و فریم ورک های جاوا و جاوا اسکریپت از واژههای پرتکرار در مقالات مربوط به برنامهنویسی هستند. در ادامه به معنای هر کدام از این واژهها اشاره شده است.
- ابزار: با کمک ابزار میتوان اقدامات مشخصی را در توسعه نرمافزار یا طراحی یک سیستم انجام داد. این اقدامات از پیش تعیینشده هستند و خروجی مشخصی دارند.
- فریمورک: فریمورک ساختاری است که میتوان نرمافزار را در آن توسعه داد. فریمورکها مانند زیربنا عمل میکنند و به دلیل وجود آنها، برنامهنویسی از صفر آغاز نمیشود. معمولا هر فریمورک با زبان برنامهنویسی مخصوص خودش کار میکند و امکانات مختلفی که برای توسعه اپلیکیشن نیاز است را در اختیار برنامهنویس قرار میدهد.
- کتابخانه: کتابخانهها مجموعهای از کدهایی هستند که از پیش نوشته شدهاند. این کدها در مواقع لزوم برای راحت و سریعتر انجام شدن کارها مورد استفاده قرار میگیرند. برای مثال، react یکی از کتابخانههای جاوا اسکریپت است.
ابزارها و فریم ورک های جاوا
در این قسمت مروری بر چند مورد از ابزارها و فریمورکهای برتر جاوا خواهیم داشت. هرکدام از این فریمورکها کاربردهای گستردهای دارند و به تنهایی میتوانند لقب بهترین فریم ورک جاوا در سال ۲۰۲۳ را به خود اختصاص بدهند.
برای مشاهده جدیدترین آگهیهای استخدام java developer میتوانید روی لینک مربوطه کلیک کنید.
Eclipse
یک محیط توسعه یکپارچه (Integrated Development Environment یا به اختصار IDE) قدرتمند برای جاوا است که خدماتی مانند ویرایش و رفع اشکال کد، مدیریت پروژه و اجرای تست را ارائه میدهد. همچنین، Eclipse قابلیت فعالسازی پلاگین را دارد که امکان افزودن ابزارها و فریمورکهای دیگر را نیز فراهم میکند.
ManageEngine Applications Manager
معرفی ابزارها و فریم ورک های جاوا را با ManageEngine ادامه میدهیم. از این ابزار برای مدیریت برنامههایی که با جاوا توسعه یافتهاند، استفاده میشود. ManageEngine به عنوان یک پلتفرم یکپارچهسازی قدرتمند نیز شناخته میشود که به خوبی با پلتفرمهای مختلفی چون OpManager و Slack ادغام میشود. همچنین، با استفاده از این ابزار میتوان به قابلیتهایی مانند تحلیل عملکرد اپلیکیشن دست پیدا کرد. با کمک این ابزار، برنامهنویسان میتوانند بر عملکرد اپلیکیشنهای جاوا نظارت کرده، عیبیابیهای لازم را انجام داده و این اپلیکیشنها را بهبود ببخشند.
NetBeans
NetBeans نیز یک محیط توسعه یکپارچه است. این ابزار از قابلیتهای متعددی مانند ویرایش و رفع اشکال کد، ساخت و مدیریت پروژه، توسعه وب و طراحی رابط کاربری پشتیبانی میکند.
Spring
Spring یکی از محبوبترین و کاربردیترین فریمورکهای جاوا است که برای توسعه اپلیکیشنها، سرویسهای تحت وب و میکروسرویسها مورد استفاده قرار میگیرد. در ابتدا، Spring تنها یک ابزار تزریق وابستگی (dependency injection) بود، اما به مرور زمان، به یکی از مهمترین فریم ورک های جاوا تبدیل شد.
این فریمورک با پشتیبانی از وظایف عمومی مختلفی مانند ایجاد اتصالات پایگاه داده و رسیدگی به استثنائات، امکان برنامهنویسی و پیکربندی همهجانبه را فراهم میکند. لازم به ذکر است که علاوه بر جاوا، این فریمورک با زبانهای کاتلین و Groovy که روی ماشین مجازی جاوا اجرا میشوند نیز قابل استفاده است.
Struts
Struts، یک فریمورک کاربردی تحت وب است که توسط Apache Software Foundation ساخته شده و توسعه یافته است. در واقع Struts یک پلتفرم خوب با جامعهای گسترده است که اغلب با یکی دیگر از فریم ورک های جاوا به نام Spring مقایسه میشود. Struts امکان ساخت برنامههایی را فراهم میکند که نگهداری و توسعه آنها در مدت زمان طولانی، آسان است. از ویژگیهای آن میتوان به سهولت در تجزیه و تحلیل و تحویل دادهها، مدیریت پیکربندیهای وب و پیمایش صفحات وب اشاره کرد.
Hibernate
Hibernate یک ابزار ORM مبتنی بر جاوا است که فریمورکی برای ایجاد ارتباط بین اشیاء جاوا و جداول پایگاه داده را فراهم میکند. همچنین، از آن برای نگهداری و استفاده از پایگاه دادههای SQL در برنامههای جاوا استفاده میشود. با استفاده از Hibernate، تعامل با پایگاه دادهها به راحتی صورت میگیرد.
Apache Wicket
یک فریمورک مبتنی بر مؤلفه برای اپلیکیشنهای تحت وب است. برنامهنویسان میتوانند به کمک این فریمورک با استفاده از HTML و کدهای جاوا، اپلیکیشنهای زیبا و کاربرپسند بسازند. همانند فریمورک Struts، این فریمورک نیز تحت مالکیت کمپانی Apache Software Foundation است.
Blade
Blade یکی دیگر از فریم ورک های جاوا است. این فریمورک سبک است و کارایی بالای آن به برنامهنویسان اجازه میدهد اپلیکیشنهای تحت وب سریع و کارآمدی را طراحی کنند. سازندگان این فریمورک میخواستند کاربران یکروزه با تمام قابلیتهای آن آشنا شوند. برای رسیدن به این هدف، فریمورک Blade با سادگی و ظرافت زیادی طراحی شده است.
مطالب مرتبط: دورهها و گواهینامههای آموزشی برای ورود به حرفه برنامه نویسی جاوا
ابزارها و فریم ورک های جاوا اسکریپت
در این قسمت میگوییم منظور از بهترین ابزارها و فریم ورک های جاوا اسکریپت چیست. هر کدام از این ابزارها و فریمورکهای فرانتاند یا فریم ورک های بک اند جاوا اسکریپت قابلیتهای مختلفی دارند و امکانات خاصی را در اختیار برنامهنویسان قرار میدهند.
Gulp
Gulp یکی از ابزارهای جاوا اسکریپت است که برای کارهای سبکتر استفاده میشود. وقتی توسعهدهندگان کد مینویسند، تصاویر و فایلها را فشرده میکنند، کد را کامپایل کرده و اعتبارسنجی میکنند، در واقع با هر تغییری، باید تمام مراحل را از ابتدا انجام دهند. اما ابزاری مانند Gulp میتواند چنین کارهایی را بصورت خودکار انجام بدهد.
NPM
ابزار NPM با حدود ۳ میلیون دانلود مانند Gulp محبوب است، اما علاوه بر اتوماتیک کردن کارهای عمومی، یک نوع مدیر پکیج برای جاوا اسکریپت نیز محسوب میشود. همچنین، در NPM میتوان هزاران کد قابل استفاه مجدد را پیدا کرد. این ابزار قابلیتهای متعددی دارد و در فرآیند برنامهنویسی با زبان جاوا اسکریپت، میتوان از آن استفاده کرد.
ESLint
ESLint ابزاری برای نظارت بر کدها و تشخیص خطاها است. همیشه احتمال خطا وجود دارد و ممکن است هر چند وقت یکبار یک براکت یا متغیر به درستی درج نشوند. تجزیه و تحلیل کد برای بررسی نقصهای احتمالی «linting» نامیده میشود، بنابراین نام ESLint برای یکی از پرکاربردترین ابزارهای linting جاوا اسکریپت انتخاب شده است.
Angular
یکی از فریم ورک های جاوا اسکریپت است که توسط Google عرضه میشود. این فریمورک به برنامهنویسان در توسعه اپلیکیشنهای سمت کاربر کمک میکند. Angular همچنین از HTML پشتیبانی کرده و در موقعیتهایی که تمام مؤلفهها با یکدیگر مرتبط هستند، ساختاری دقیق ایجاد میکند. برنامهنویسان با استفاده از این فریمورک دیگر مجبور نیستند پایگاه داده، رابط کاربری و لینکها را بصورت جداگانه بنویسند؛ چرا که Angular این کارها را به بهترین شکل ممکن انجام میدهد.
Electron
اخیرا، Electron در زمینه توسعه اپلیکیشنهای دسکتاپ شهرت زیادی پیدا کرده است. این فریمورک امکان توسعه اپلیکیشنها و وبسایتهای کراس پلتفرم را فراهم میکند. اپلیکیشنهایی چون Slack و نسخه دسکتاپ GitHub با استفاده از این عنوان از فریم ورک های جاوا اسکریپت توسعه یافتهاند.
Vue.js
vue js یک فریمورک/ کتابخانه متنباز است. این فریمورک رابط کاربری (User Interface یا به اختصار UI) وبسایتها یا اپلیکیشنهای تکصفحهای را بهبود میبخشد. این مورد از فریم ورک های جاوا اسکریپت بسیار پیشرو است و طراحی رابط کاربری را سادهتر و لذتبخشتر میکند.
جمعبندی
در این مقاله ضمن آشنایی با ویژگیهای زبانهای برنامهنویسی جاوا و جاوا اسکریپت، تفاوتهای بین این دو زبان را مورد بررسی قرار داده و به مقایسه فریم ورک های جاوا اسکریپت و جاوا پرداختیم. هر کدام از این زبانهای برنامهنویسی با استفاده از ابزار، فریمورکها و کتابخانههای مختلف، امکانات متعددی را در اختیار برنامهنویسان قرار میدهند. یک برنامهنویس نیز با توجه به اهداف و نیازهای یک پروژه، یکی از این زبانها و فریمورکها و ابزارهای مرتبط با آن را انتخاب میکند.
منابع